Nadat de Grote Kerk in 1842 in gebruik is genomen, wordt er pas bij het aantreden van een tweede predikant een pastorie bij gebouwd, naast de nieuwe kerk. Ds. A. Roelofs blijft tot zijn emeritaat in 1868 in de oude pastorie naast de oude kerk gelegen, op de hoek Raadhuisplein en Hoofdstraat, waar nu een juwelierswinkel is gehuisvest, wonen. De publieke aanbesteding voor deze nieuwe pastorie had plaats op 15 maart 1852 en voor f. 3969,- aan de laagste inschrijver, J. Buitenhuis, gegund.

Ds. N.H. de Graaff woont er van 1853 tot 1863.

Zijn opvolger is ds. L. Schouten tot 1867. Hij laat bij de pastorie op schaal 1:5 een zo getrouw mogelijk model maken van het tabernakel, waarbij hij zo nauwlettend mogelijk de aanwijzingen uit het bijbelboek Exodus volgt. Ook het plein voor het tabernakel bevolkte hij, zo natuurgetouw mogelijk, met materialen, die hij zelfs uit o.a. Jeruzalem (hout) Sinai (zand) en de Jordaan (water) vandaan haalde.
Uit heel Europa kwamen bezoekers. Het tabernakel is nu te bezichtigen in het Bijbels museum aan de Herengracht te Amsterdam.

Ds. J. van Walsem (geb. 7-4-1869, overl. 10-1-1874) en ds. W.J. Jorissen wonen hier.

Ds. C. Hattink (1885-1928) verblijft er tot hij in 1890 naar de pastorie aan de huidige Koninginnelaan 2, t.o. de kerk gaat wonen, als ds. C.Fr. Gronemeijer, die daar verbleef van 1868 tot 1888, naar Amsterdam verhuist.

Vervolgens wonen ds. J. Wieten er van 1890 tot 1897. Ds. M.A. van Rhijn van 1898 tot 1910 en ds. H.J.F. Westerman Holstijn van 1910 tot 1939.

Na verbouwing en verbetering trekt ds. P.Visser erin, tot dat in het voorjaar van 1944 de Duitsers de Pastorie vorderen. In september 1944 brandt de Pastorie af. Hij werd niet meer opgebouwd.

In de zeventiger jaren is er een appartementengebouw neergezet.



W. Wijk, mei 2009





(Litt; Een vorstelijk monument: de Grote Kerk te Apeldoorn.)

N.B: Volgens pag. 225 van dit boekwerk zouden de dominees, van Alsem en Kornissen in de pastorie aan de Koninginnelaan hebben gewoond, maar volgens de gegevens van het oud-archief woonde ds. Carl F. Gronemeijer (geb. 20-10-1838 te Elberfeld (D)) daar.